door Lucas Gortemaker
De tien spelers van de Nederlandse teams zijn niet de enige KNSB-leden actief op de Olympiade. Zo spelen drie IM’s, een FM en een WFM voor België, een IM voor Oostenrijk en een titelloze speler voor Afghanistan. Die laatste is sinds 2022 een clubgenoot van mij bij RSR Ivoren Toren. Homayoun Mohtaat is 54 en komt uit voor Afghanistan, waar het schaken door de Taliban is opgeschort.
Nog even terug naar de eerste ronde
Homayoun (1928) speelt op bord vier tegen de zestienjarige grootmeester Khumoyun Begmuratov (2514) van het tweede team van Oezbekistan. Op zet zestien droomt hij in een solide stelling van een ongewoon paardoffer voor twee zwarte pionnen en een koning in het midden. Zonder al te veel aarzeling gaat hij er gewoon voor. Nadien kijken drie Oezbeekse grootmeesters fronsend van het bord naar Homayoun en weer terug, wat hem het gevoel geeft dat hij heel misschien een geniale ingeving heeft gehad. Khumoyun lijkt nerveus, denkt eventjes na en grist dan het paard weg. Volgens de engine was Homayouns zet een blunder en hij begint zijn geschonken paard per zet harder te missen.
En dan gebeurt het ondenkbare: waar zijn tegenstander dames kan ruilen, kiest die achteloos voor iets anders… iets slechters. In de tien minuten die volgen probeert Homayoun te geloven dat een getalenteerde grootmeester zomaar een toren weggeeft. Dit blijkt zo te zijn, want Homayoun gaat niet mat en zet Afghanistan op één bordpunt.
Zijn partij krijgt drie minuten aandacht in de livestream van Chess.com. In de VIP-lounge wordt hij herkend door schakers als Viswanathan Anand en Nigel Short. Ook wil de Fairplaycommissie hem controleren. Voor de grap vraagt Homayoun of zijn kleren uit moeten.
Na de Olympiade van 2016
Bij RSR Ivoren Toren hebben we vaker gezien dat Homayoun sterkere tegenstanders kan verslaan vanuit moeilijke stellingen. Het ratingverschil (586 punten) was alleen nooit zo groot als drie dagen geleden. In 2016 deed Homayoun aan bord één mee aan de Olympiade in Bakoe. Toen had hij een rating van ongeveer 1650 en behaalde een score van een half punt uit tien. Daarna werkte hij als diplomaat aan de Afghaanse ambassade in Moskou, verhuisde hij naar Nederland en zag hij zijn rating als 50-plusser boven de 2000 stijgen. Onlangs bouwde hij met de hulp van een clubgenoot een database van zijn eigen partijen, die hij met kunstmatige intelligentie analyseerde om zwakke punten in zijn spel bloot te leggen.
De Olympiadesfeer
Homayoun vertelde mij dat de ambiance op de Olympiade nogal verschilt van die van een doorsnee KNSB-zaterdag. Zo wordt de spelersbus naar de speelhal begeleid door een politie-escorte, moet hij in de speelhal door een strenge controle, maar geniet hij ook dagelijks van het lekkerste eten. Volgens Homayoun is iedereen erop gebrand om zijn beste spel te laten zien. Na twee zeges had hij het in de derde en vierde ronde lastig tegen een Japanse IM en een speler uit Fiji. Hij staat na vandaag op twee uit vier, aanzienlijk beter dan tien jaar geleden.
De Nederlandse teams
De Nederlandse mannen wonnen vandaag van Griekenland met 3-1, mede dankzij comebacks van Loek van Wely en Casper Schoppen vanuit verloren stellingen. Bij de vrouwen pakten Eline Roebers en Anna-Maja Kazarian belangrijke punten in de winst van 2,5 – 1,5 tegen Estland. Morgen wachten beide Nederlandse teams waarschijnlijk bijzonder sterke tegenstanders en ik wens hen daarbij alvast veel succes. Verder zal ik de prestaties van mijn clubgenoot Homayoun natuurlijk met bijzondere interesse blijven volgen.
